O wyjątkowej portugalskiej tradycji wigilijnej

Nadeszły! Święta Bożego Narodzenia, ten czas, do którego tak się wszyscy szykujemy. Stoły suto zastawione, prezenty pod choinką czekają na odpakowanie, domy lśnią czystością i wszyscy zmierzamy do domów naszych bliskich, by z nimi spędzić święta. Trzeba przyznać, że nasze polskie Święta Bożego Narodzenia są przepełnione najróżniejszymi oryginalnymi tradycjami i mają niepowtarzalny urok. Jest jednak pewien zwyczaj portugalski, o którym opowiem, który mnie zupełnie zaskoczył i zdał mi się nawet trochę brawurowy… Mowa o…

MADEIRO! A CO TO?

Madeiro (wym. madejru) to pnie przygotowane na ognisko na placu przed kościołem. Drzewo zostaje spalone 24.12, by zgodnie z tradycją „ogrzać Dzieciątko Jezus”. Ludzie tłumnie gromadzą się wtedy pod kościołem. Tradycja ta przetrwała w takich rejonach Portugalii jak Trás os Montes i Alto Alentejo. I to może wszystko nie brzmiałoby jakoś super oryginalnie, bo przecież i w polskiej kościelnej tradycji jest rozpalane ognisko podczas Triduum Paschalnego, gdyby nie palenie madeiro w Vila Madeiro – Penamacor, gdzie ognisko osiąga gigantyczne rozmiary i przygotowaniu drewna towarzyszą specjalne obchody.

VILA MADEIRO – PENAMACOR

Vila Madeiro – Penamacor to mała miejscowość na granicy z Hiszpanią w dystrykcie Castelo Branco. Słynie z największego w Portugalii palenia madeiro, który podpalany jest o północy z 23.12 na 24.12. Dzięki rozmiarowi ogniska płomień utrzymuje się kilka dni! Wszystko zaczyna się jednak dużo wcześniej. Na początku grudnia (8.12) należy zebrać drewno i przetransportować je do miasteczka. Odpowiedzialne są za to roczniki, które w danym roku kończą 20 lat. Niegdyś byli to tylko młodzi mężczyźni, dzisiaj także młode damy uczestniczą w przygotowaniu ogniska. Dawniej nie było też maszyn, które przetransportowałyby drewno. Dzisiaj drzewo transportowane jest na przyczepach traktorów, a w Penamacor czekają dźwigi, które ułożą pnie na placu przed kościołem.

WJAZD MADEIRO DO PENAMACOR

Puntem kulminacyjnym zbiórki drewna jest wjazd madeiro do Penamacor. Wtedy to mieszkańcy śpieszą na ulicę, by powitać zbieraczy, którzy świętują na traktorach i lawetach załadowanych drzewem. Młodzi zgodnie z tradycją rzucają pomarańczami i śpiewają. Śpiewom towarzyszy gra na koncertynach i akordeonach. Oczywiście jest pewna rywalizacja z każdym poprzednim rocznikiem, który wyjeżdżał do miasta. Chciałoby się pobić rekord wypełnionych po brzegi przyczep z zeszłego roku!

Zdjęcia przedstawiają zeszłoroczny wjazd do miasteczka, któremu towarzyszyło motto „Boże Narodzenie w Lesie”.

PALENIE MADEIRO I IMPREZY TOWARZYSZĄCE

Palenie madeiro rozpocznie się o 23:59 23.12, ale właściwie już przed wjazdem pni do miasteczka rozpoczyna się świętowanie i można skorzystać z bogatego programu rozrywkowego. Odbywają się koncerty, wystawy, jest żywa szopka, jarmark bożonarodzeniowy, targi książki, kącik zabaw dla dzieci. W roku 2017 zorganizowano zbiorową akcję sadzenia drzew. Zdecydowana większość aktywności odbywa się na zewnątrz. Kulminacją jest oczywiście spalenie drzewa przed kościołem. Obchody kończą się wraz z 25.12, Dniem Bożego Narodzenia.

I co? Narobiłam Wam ochoty na spędzenie Św. Bożego Narodzenia w Portugalii? Albo na rozpalenie trochę większego ogniska? 🙂 Tylko proszę ostrożnie, bo jakbyście chcieli konkurować z tym z Penamacor, to sięgnęłoby dachu, więc upewnijcie się, że macie asekurację strażaków. 🙂

Dla zainteresowanych świąteczny słowniczek do tekstu.

SŁOWNICZEK

o Menino Jesus (wym. u meninu żezusz) – Dzieciątko Jezus

o Natal (wym. u natal) – Boże Narodzenie, Święta Bożego Narodzenia

a noite de consoada (wym.a nojty dy konsoada) – noc wigilijna

o mercado de Natal (wym. u merkadu dy Natal) – jarmark bożonarodzeniowy

as tasquinhas de gastronomia (wym. asz taszkinjasz de gastronomija) – budki z jedzeniem

um presépio (wym. um prezepiu) – szopka bożonarodzeniowa

uma foguira (wym. uma foguejra) – ognisko

uma laranja (wym. uma laranża) – pomarańcza

uma tradição (wym.uma tradisało) – tradycja

uma igreja (wym. uma igreża) – kościół

 

Informacje pochodzą z tego artykułu.

Zdjęcia zaczerpnęłam z oficjalnej strony miejscowości Penamacor. Link dostępny tutaj.

Leave a Reply